Ελαιοκαλλιέργεια

Το πράσινο της ελιάς κυριαρχεί στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις του Λυθροδόντα. Οι κάτοικοι του χωριού από πολύ παλιά ασχολούνταν με την ελαιοκαλλιέργεια, αλλά και την παραγωγή λαδιού. Οι ελιές είναι σήμερα, όπως υπογραμμίζει ο Καρούζης, «το κύριο εισόδημα των χωρικών, ιδιαίτερα εκείνων που δεν πήραν το δρόμο του ‘μεροκάματου’ στη σχετικά κοντινή πρωτεύουσα».

Οι Λυθροδοντιάτες με πολλή κόπο και αγάπη εργάζονται στους ελαιώνες. Η φροντίδα του εδάφους, το κλάδεμα των ελαιόδεντρων, η ισυλλογή των καρπών αποτελούν τις βασικότερες καλλιεργητικές εργασίες των ελαιοκαλλιεργητών.

Μια από τις πρώτες εργασίες των καλλιεργητών είναι η φροντίδα του εδάφους. Συγκεκριμένα, προετοιμάζουν κατάλληλα το έδαφος, το εμπλουτίζουν με θρεπτικά συστατικά και το απαλλάσσουν από ζιζάνια.

Άλλη σημαντική εργασία για την παραγωγικότητα των ελαιόδεντρων είναι το κλάδεμα, το οποίο γίνεται είτε στις αρχές της άνοιξης, είτε κατά την περίοδο της συγκομιδής. Με το κλάδεμα οι περιττοί κλάδοι αφαιρούνται και έτσι «τροφοδοτούνται» μόνο οι καρποφόροι κλάδοι.

Η σωστή άρδευση των ελαιόδεντρων συμβάλλει και αυτή στην αύξηση της παραγωγής, αλλά και στην ποιότητα των καρπών. Παρόλο που οι ελαιώνες δεν απαιτούν συχνό πότισμα, εντούτοις η άρδευση των ελαιόδεντρων είναι καθοριστική για την καρποφορία, κυρίως τους μήνες της ανθοφορίας- ανοιξιάτικους μήνες.

Από τα τέλη Οκτωβρίου μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, πραγματοποιείται το μάζεμα των ελιών, γνωστό ως «λούβισμα». Για το «λούβισμα» των ελιών χρησιμοποιείται η μέθοδος του ραβδισμού ή αλλιώς «βάκλισμα» αλλά και σύγχρονες μέθοδοι με μηχανήματα. Η παραδοσιακή μέθοδος για το μάζεμα των καρπών της ελιάς , το «βάκλισμα», που μόλις προαναφέρθηκε, το πραγματοποιούν οι χωρικοί χτυπώντας το ελαιόδεντρο με ένα ξύλινο ραβδί, τη «βάκλα». Οι καρποί της ελιάς συγκεντρώνονται στα τεράστια πανιά που τοποθετούνται κάτω από τα ελαιόδεντρα. Στη συνέχεια, οι ελιές τοποθετούνται σε κασόνια και συνήθως οδηγούνται στο ελαιοτριβείο για την παραγωγή ελαιόλαδου.

Όσο αφορά τον πολλαπλασιασμό των ελαιόδεντρων, η παραδοσιακή μέθοδος που χρησιμοποιείται από τους ελαιοκαλλιεργητές είναι ο εμβολιασμός, δηλαδή η προσαρμογή ενός κλαδιού ελιάς σ’ άλλο δέντρο. Μετά τη φύτευση του ελαιόδεντρου, πρέπει να περάσουν τουλάχιστον τρία χρόνια για να καρποφορήσει.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί πως στους ελαιώνες του Λυθροδόντα μπορεί να συναντήσει κανείς αιωνόβιες ελιές. Οι Λυθροδοντιάτες, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Καρούζης, «είναι περήφανοι για τις ελαιοφυτείες τους, μερικές από τις οποίες ίσως να ’χουν μια ηλικία πέραν χιλίων χρόνων».

Πηγές:

Ιωνάς Ιωάννης, Παραδοσιακά Επαγγέλματα της Κύπρου, Λευκωσία, 2001
Γιώργου Καρούζη, Περιδιαβάζοντας την Κύπρο, Λευκωσία, Πόλη και Επαρχία, Λευκωσία 2001, σ.301-303



Print